Wonen tussen de bomen
Sommige plekken vragen om een andere benadering. Dat geldt ook voor woonveld Aan de Bosrand op Landgoed Wickevoort, waar het bestaande groen vanaf het begin het uitgangspunt vormde voor het ontwerp. De bomen op en rond het woonveld moesten zoveel mogelijk behouden blijven. Dat bepaalde niet alleen de sfeer van het woonveld, maar ook de positie, opzet en bouwmethode van de woningen.
De twintig woningen, met de naam Treecottages, liggen in vier kleine woonblokken langs de Berberlaan: twee blokken met vier woningen en twee blokken met zes woningen. Tussen de blokken blijven bestaande bomen en groene zones zichtbaar aanwezig. Daardoor ontstaat geen klassieke woonstraat, maar een kleinschalig ensemble dat zich voegt naar de aangrenzende bosgordel. “Het behouden van de bestaande bomen is een belangrijk uitgangspunt”, vertelt architect Frenske Wijnen van HILBERINKBOSCH architecten. “Je kunt niet zomaar overal bouwen. Er gelden afstanden tot bestaande bomen en je moet rekening houden met wortels die je niet wilt beschadigen.”
Ingepast tussen de bomen
Dat uitgangspunt is op verschillende manieren terug te zien in het plan. De bestaande bomen zijn zoveel mogelijk behouden gebleven en bepalen zelfs de positie van de woningen. Niet het programma is als eerste op de kaart gezet, maar het landschap. Welke bomen kunnen blijven staan? Waar is ruimte om te bouwen? En hoe bewegen bewoners straks door het gebied? De traditionele opzet, waarbij woningen, buitenruimte, bergingen en parkeerplekken allemaal naast elkaar op het maaiveld worden georganiseerd, was hier niet mogelijk. De uitdaging was juist om twintig woningen toe te voegen op een terrein waar het bestaande groen zoveel mogelijk moest blijven. Daarom is gezocht naar een compactere oplossing. De Treecottage woning heeft een slimme verticale opbouw: onder de woning is ruimte voor een auto en ook de entree, berging en techniek liggen op de begane grond. De woonverdieping bevindt zich daarboven. Door die compacte footprint blijft een groot deel van het maaiveld open en groen.
Verhoogd wonen
De verhoogde ligging geeft de Treecottage meteen een bijzondere woonkwaliteit. Op de eerste verdieping bevindt zich de leefverdieping, met de woonkamer, keuken en het zonnige terras aan de voorzijde. Daardoor woon je niet op het maaiveld, maar tussen het groen en het bladerdek. Op de verdieping daarboven liggen de slaapkamers en badkamer. Juist doordat de woningen deels zijn opgetild, blijft het landschap rondom de woningen beter voelbaar. Je ervaart het groen niet alleen buiten, maar ook vanuit de woning zelf. Vanuit de hele woning kijk je uit op een open, groene omgeving, waar de bosgordel naadloos op aansluit.
Prefab als maatwerk
Voor de bouwmethode is gekozen voor prefab houtbouw. Niet alleen voor de snelle bouwmethodiek, maar ook omdat deze manier van bouwen past bij de gevoeligheid van de locatie. De woningen worden grotendeels in de fabriek voorbereid en als grote elementen op locatie geplaatst. Daardoor is er minder bouwruimte nodig, blijft de bouwtijd op locatie korter en wordt de impact op de bestaande omgeving beperkt. Ook voor de bomen is dat belangrijk. Bij traditionele bouw zijn vaak grotere funderingen en meer grondwerk nodig. Hier kan de fundering lichter worden uitgevoerd, waardoor boomwortels zoveel mogelijk worden ontzien. Hoewel de Treecottage gebaseerd is op een prefab woningconcept, benadrukt Frenske Wijnen dat dit niet betekent dat er simpelweg een standaardwoning is neergezet. “Prefab klinkt soms alsof alles vastligt, maar dat is niet zo. Binnen de basisprincipes van het systeem is juist gezocht naar een oplossing die het beste past bij deze plek.”
Natuurlijk en ingetogen
In de architectuur is bewust gekozen voor een rustige, natuurlijke uitstraling. De houten gevelbekleding sluit naadloos aan bij de bosrijke omgeving en zal in de loop der jaren vergrijzen. Groene accenten in de kozijnen versterken de relatie met het groen van het landschap.
Ook in de opbouw van de vier woonblokken is gezocht naar variatie en kleinschaligheid. De woningen vormen samen geen strakke, repeterende rij, maar krijgen door subtiele verschillen in gevelbeeld en positionering een levendiger uitstraling. Daardoor voelt het geheel kleiner en natuurlijker aan dan het aantal woningen op papier misschien doen vermoeden. Straks zullen bewoners van een Treecottage vooral ervaren dat ze op een bijzondere plek wonen. Niet in een gewone woonstraat, maar aan een groene rand waar de aanwezige bomen mede hebben bepaald hoe de woningen zijn ontworpen. Een plek waar compact wonen, houtbouw en landschap samenkomen in een woonvorm die perfect past bij Landgoed Wickevoort.
